In de kern is het principe van beide instrumenten hetzelfde: u koopt niet één aandeel, maar een heel mandje met beleggingen tegelijk. Het doel van ETF beleggen en beleggen in indexfondsen is niet om de markt te verslaan, maar om een specifieke beursindex (zoals de wereldindex of de AEX) zo nauwkeurig mogelijk te volgen.
Hoewel de termen vaak door elkaar worden gebruikt, zit er een belangrijk verschil in de verhandelbaarheid en structuur:
ETF (Tracker): Een Exchange Traded Fund is beursgenoteerd. Dit betekent dat de koers de hele dag door beweegt en u op elk moment tijdens handelsuren kunt in- en uitstappen via een broker.
Indexfonds: Een traditioneel indexfonds is vaak niet beursgenoteerd. U koopt dit doorgaans rechtstreeks bij een fondsaanbieder of via uw eigen grootbank. De handel vindt maar één keer per dag plaats tegen de slotkoers. Voor de lange termijn is dit prima, omdat u toch niet dagelijks wilt handelen.
Of u nu kiest voor trackers of reguliere indexfondsen, u kiest voor een strategie gebaseerd op feiten en ratio.
Directe spreiding: Door een fonds te kopen dat bijvoorbeeld de MSCI World index volgt, belegt u indirect in duizenden bedrijven uit de westerse wereld. Gaat één bedrijf failliet? Dan voelt u daar in uw totale portefeuille nauwelijks iets van. Deze risicospreiding is een van de weinige zekerheden die u op de beurs kunt krijgen.
Lage kosten (TER): Kosten zijn de grootste vijand van uw rendement. Actief beheerde fondsen rekenen vaak 1,5% tot 2,0% per jaar. Passieve fondsen en ETF's hebben echter zeer lage kosten (TER) (Total Expense Ratio), vaak tussen de 0,10% en 0,50%. Op een looptijd van twintig jaar scheelt dit duizenden euro's aan eindkapitaal.
Gemak: U hoeft geen jaarverslagen te spellen. Het is een 'set and forget' methode. Dit beschermt u tegen de emotionele valkuil om in paniek te verkopen als de beurs even tegenzit.
Veel Nederlandse beleggers hebben last van 'home bias': een voorkeur voor beleggingen uit eigen land. Een indexfonds dat de AEX index volgt is populair, maar risicovoller dan het lijkt. De AEX bestaat uit slechts 25 bedrijven en leunt zwaar op giganten als ASML en Shell.
Een veiligere basis is een wereldwijde spreiding. Door te kiezen voor een wereldindex spreidt u uw kansen over Amerika, Europa en Azië. Wilt u toch extra nadruk leggen op een specifieke sector? Dan kunt u de kern-satelliet strategie toepassen. Hierbij vormt een wereldwijd indexfonds of ETF de stabiele kern (bijvoorbeeld 80% van uw inleg) en gebruikt u 'satellieten' (de overige 20%) voor specifiekere keuzes.
Hier komt een belangrijk onderscheid tussen veel internationale ETF's en Nederlandse indexfondsen om de hoek kijken: dividendlekkage.
Wanneer bedrijven in het fonds dividend uitkeren, wordt daar belasting op ingehouden.
De meeste ETF's zijn gevestigd in het buitenland (bijvoorbeeld Ierland). Zij kunnen deze ingehouden belasting niet altijd volledig terugvorderen. Dit 'lek' kost u jaarlijks gemiddeld zo'n 0,2% tot 0,5% aan rendement.
Nederlandse indexfondsen (vaak te koop bij de grootbanken of gespecialiseerde fondsaanbieders) hebben vaak de status van Fiscale Beleggingsinstelling (FBI). Zij kunnen de ingehouden dividendbelasting wél verrekenen.
Hoewel de beheerkosten (TER) van Nederlandse indexfondsen soms iets hoger lijken dan die van goedkope internationale ETF's, kan het voorkomen van dividendlekkage ervoor zorgen dat u onderaan de streep netto toch meer overhoudt. Het is dus verstandig om indexfondsen en ETF's goed met elkaar te vergelijken op totale kosten inclusief dit fiscale aspect.
Bij het selecteren van een fonds ziet u vaak de termen 'distributing' (uitkerend) en 'accumulating' (herbeleggend).
Distributing: U ontvangt het dividend op uw rekening. Dit ziet u vaak bij ETF's.
Accumulating: Het fonds herbelegt het dividend automatisch. Veel indexfondsen doen dit standaard. Dit is ideaal voor vermogensopbouw, omdat u maximaal profiteert van het rente-op-rente effect zonder handmatige acties.
Wilt u beginnen? De route verschilt iets per product:
Kies het platform: Voor ETF beleggen opent u een rekening bij een online broker. Wilt u liever in traditionele indexfondsen beleggen om dividendlekkage te voorkomen? Dan kunt u vaak terecht bij uw eigen bank of een gespecialiseerde fondsaanbieder.
Selecteer het fonds: Bij ETF's zoekt u op de ISIN-code. Bij indexfondsen bij de bank kiest u vaak uit een selectie van 'huisfondsen' (bijvoorbeeld Northern Trust fondsen bij de Nederlandse grootbanken).
Stel periodiek beleggen in: De meest relaxte methode is periodiek beleggen. Door elke maand automatisch een vast bedrag in te leggen, koopt u meer participaties als de koers laag staat en minder als de koers hoog staat. Bijna alle banken en brokers faciliteren dit.
Is mijn geld veilig in een indexfonds of ETF?
Ja, het vermogen van het fonds is juridisch gescheiden van de beheerder. Mocht de aanbieder (de bank of de broker) failliet gaan, dan vallen uw beleggingen niet in de failliete boedel. U blijft eigenaar van de onderliggende stukken.
Wat is beter: een ETF of een indexfonds?
Dat hangt af van uw voorkeur en broker. ETF's zijn vaak flexibeler en hebben soms lagere beheerkosten, maar kampen vaker met dividendlekkage en transactiekosten bij aankoop. Nederlandse indexfondsen lossen het dividendlek op en zijn makkelijk te automatiseren via de bank, maar hebben soms iets hogere lopende kosten.
Hoeveel rendement maak ik?
In het verleden behaalde een wereldwijd gespreide aandelenindex gemiddeld zo’n 7% tot 8% rendement per jaar. Dit is een gemiddelde over de lange termijn; er zijn jaren met forse winsten en jaren met verliezen. Beleg daarom alleen met geld dat u voor langere tijd (minimaal 5 tot 10 jaar) kunt missen.
Of u nu kiest voor de flexibiliteit van een ETF of het fiscale voordeel van een Nederlands indexfonds: u bent al een stap voor op de massa door te kiezen voor lage kosten en spreiding. Nu u de basisprincipes kent, is de volgende stap het vergelijken van de specifieke opties. Bekijk de onderstaande artikelen en analyses om te zien welke fondsen en aanbieders het beste aansluiten bij uw situatie.
