De afkorting DeFi staat voor Decentralized Finance. De kern is eenvoudig: met DeFi vervang je de bankier, de verzekeraar of de beursmakelaar door een stukje code. Deze code noemen we smart contracts. Dit zijn digitale contracten die automatisch worden uitgevoerd zodra aan vooraf geprogrammeerde voorwaarden is voldaan. Er komt geen mens aan te pas.
Het doel van DeFi is het creëren van een open financieel systeem dat voor iedereen met een internetverbinding toegankelijk is, zonder toestemming van een centrale partij.
Een van de bekendste toepassingen is de gedecentraliseerde exchange (DEX), zoals Uniswap. Op een normale beurs (zoals Bitvavo) is het bedrijf de tussenpersoon die jouw geld beheert en kopers aan verkopers koppelt. Op een DEX handel je direct 'peer-to-peer' met andere gebruikers.
Hoe werkt dat als er geen bedrijf is? Gebruikers vullen gezamenlijk een liquidity pool. Dit is een digitale pot met munten waaruit gehandeld kan worden. De koers wordt niet bepaald door een orderboek, maar door een wiskundige formule in het smart contract.
Omdat er bij een DEX geen bedrijf is dat de winst opstrijkt, gaat de handelsvergoeding naar de gebruikers die liquiditeit verschaffen. Dit proces noemen we yield farming of liquidity mining.
Je stelt jouw crypto tijdelijk beschikbaar aan het netwerk. In ruil daarvoor ontvang je een vergoeding. Dit lijkt op rente ontvangen op een spaarrekening, maar de percentages liggen in DeFi vaak aanzienlijk hoger. Ook staking crypto is een populaire manier om rendement te behalen, waarbij je helpt het netwerk te beveiligen in ruil voor nieuwe munten.
Waar DeFi gaat over geld en financiële diensten, gaat NFT over uniek eigendom. De NFT betekenis (Non-Fungible Token) wordt duidelijk als we het verschil uitleggen tussen 'fungible' en 'non-fungible'.
Fungible (Inwisselbaar): Een euromunt of een bitcoin is inwisselbaar. Als jij mij een bitcoin leent en ik geef je een andere bitcoin terug, maakt dat niets uit. Ze hebben dezelfde waarde.
Non-Fungible (Niet-inwisselbaar): De Nachtwacht of jouw huis is uniek. Je kunt het niet zomaar ruilen voor een ander exemplaar zonder waardeverschil.
Een NFT is een digitaal eigendomscertificaat op de blockchain. Het bewijst onomstotelijk dat jij de eigenaar bent van een specifiek digitaal item.
Veel mensen associëren NFT's met dure plaatjes van apen. Hoewel digitale kunst en collectibles (verzamelingen) de markt domineerden, reikt de technologie veel verder.
Gaming: In plaats van dat een zeldzaam zwaard vastzit in het spel, is het een NFT die je echt bezit en kunt doorverkopen op een externe marktplaats.
Tickets: Toegangskaarten voor concerten kunnen als NFT worden uitgegeven om zwarthandel en vervalsing tegen te gaan.
Real World Assets: In de toekomst kunnen eigendomsaktes van huizen of auto's als token op de blockchain worden gezet.
Platforms zoals OpenSea fungeren als de marktplaats (vergelijkbaar met eBay) waar je dit uniek digitaal eigendom kunt verhandelen.
DeFi en NFT's komen samen in wat we 'Web3' noemen. In het huidige internet (Web2) zijn grote techbedrijven eigenaar van jouw data en content. In Web3 ben jij de eigenaar.
Je crypto-wallet (zoals MetaMask) fungeert hierbij als je universele inlogsysteem. Je gebruikt dezelfde wallet om in te loggen op een sociaal netwerk, om kunst te kopen op een marktplaats, en om een lening af te sluiten via een DeFi-protocol. Je data en bezittingen zitten in je eigen zak, niet op de server van een bedrijf.
Dit klinkt idealistisch, maar wees gewaarschuwd: DeFi en NFT's vormen de meest risicovolle sector binnen crypto. Het risico DeFi mag niet onderschat worden.
Smart Contract Bugs: Mensen schrijven code, en mensen maken fouten. Als er een fout in het smart contract van een protocol zit, kunnen hackers de volledige liquiditeitspool leegtrekken. Omdat er geen bank is, ben je je geld definitief kwijt.
Impermanent Loss: Dit is een specifiek risico bij yield farming. Als de koers van de munten die je in een pool stopt sterk verandert ten opzichte van elkaar, kan het zijn dat je bij opname minder waarde overhoudt dan wanneer je ze gewoon in je wallet had laten staan.
Scams en Rug Pulls: Iedereen kan een token of NFT-project starten. Veel projecten worden gelanceerd met mooie beloftes, waarna de makers er met het geld vandoor gaan (een 'rug pull').
Wil je experimenteren met deze technologie? Volg dan deze stappen en gebruik alleen geld dat je bereid bent te verliezen (leergeld).
Koop 'gas': Om transacties uit te voeren op een netwerk zoals Ethereum, moet je transactiekosten betalen in ether (ETH). Dit koop je eerst bij een exchange.
Installeer een eigen wallet: Je kunt geen DeFi gebruiken vanuit je account bij een centrale broker. Installeer een browser-wallet zoals MetaMask of gebruik een hardware wallet.
Verbind met protocollen: Ga naar de website van een gevestigde applicatie (zoals Uniswap of Aave) en verbind je wallet. Begin met kleine bedragen om te zien hoe het werkt.
Waarom zijn 'gas fees' soms zo hoog?
De transactiekosten (gas) worden bepaald door drukte op het netwerk. Omdat de ruimte in een blockchain-blok beperkt is, bieden gebruikers tegen elkaar op. Op populaire momenten kan een simpele transactie op Ethereum tientallen euro's kosten.
Kan ik een NFT kopiëren (rechtermuisklik)?
Je kunt de afbeelding opslaan, ja. Maar je kopieert niet het eigendomscertificaat op de blockchain. Iedereen kan een poster van de Mona Lisa kopen, maar dat maakt je geen eigenaar van het schilderij in het Louvre. De waarde zit in de 'provenance' (herkomst) op de blockchain.
Is DeFi legaal?
Het gebruik van DeFi is legaal. Echter, de fiscale regels zijn complex. Omdat je zelf de 'bank' bent, moet je in Nederland je bezittingen gewoon aangeven in Box 3. De regelgeving rondom decentrale protocollen is wereldwijd nog volop in ontwikkeling.
DeFi en NFT's bieden een fascinerende blik op de toekomst van geld en eigendom. De mogelijkheden voor innovatie zijn eindeloos, maar de kinderziektes zijn nog duidelijk aanwezig. Navigeer voorzichtig door dit landschap, vertrouw geen "te mooi om waar te zijn" rendementen en doe altijd je eigen onderzoek. Op Nedkoers.nl vind je diepgaande handleidingen om je eerste stappen in Web3 veilig te zetten.
