Om dividendlekkage te begrijpen, moeten we kijken naar hoe belasting werkt over grenzen heen. Stel, je belegt in een wereldwijd indexfonds. In dat fonds zitten duizenden bedrijven, waarvan ongeveer 60% uit de Verenigde Staten komt (zoals Apple en Microsoft).
Wanneer Apple dividend uitkeert aan het fonds, houdt de Amerikaanse fiscus standaard een deel dividendbelasting in (bronbelasting). Vaak is dit 15% of zelfs 30%. Het fonds ontvangt dus niet 100% van het dividend, maar slechts 85%.
Vervolgens keert het fonds het dividend uit aan jou. Jij betaalt in Nederland belasting. In een ideale wereld zou je kunnen zeggen: "Hé Belastingdienst, dat Amerikaanse bedrijf heeft al belasting betaald, mag ik dat verrekenen?" In veel gevallen is het antwoord: "Nee, dat mag niet." Het geld dat in het buitenland achterblijft en niet verrekend kan worden, is verdampt. Dat is het lek.
Of je last hebt van dit lek, hangt volledig af van de 'vestigingsplaats' (domicilie) van je beleggingsfonds. Hier zien we vaak de strijd tussen populaire fondsen.
De Ierse Route (Het Lek)
Veel populaire ETF's, zoals de bekende Vanguard FTSE All-World (VWRL) of de iShares fondsen, zijn gevestigd in Ierland. Je herkent ze aan de letters 'IE' in de ISIN-code.
Ierland heeft een belastingverdrag met de VS. Hierdoor betaalt het fonds 15% belasting aan Amerika over Amerikaanse dividenden. Echter, omdat het fonds in Ierland zit en jij in Nederland, kun jij die 15% niet terugvragen of verrekenen in je Nederlandse belastingaangifte. Die 15% ben je kwijt.
De Nederlandse Route (Het Dicht)
Er zijn ook fondsen gevestigd in Nederland, zoals de fondsen van Northern Trust of sommige ETF's van VanEck. Deze fondsen hebben vaak de status van 'Fiscale Beleggingsinstelling' (FBI).
Een Nederlandse FBI betaalt (door complexe regels) effectief geen bronbelasting of kan deze volledig terugvorderen. Het fonds keert vervolgens dividend uit aan jou en houdt daarop 15% Nederlandse dividendbelasting in.
De truc: Omdat dit Nederlandse belasting is, mag je deze 15% bij je inkomstenbelastingaangifte volledig verrekenen (aftrekken van je te betalen belasting).
Netto resultaat: Je hebt effectief 0% belasting betaald in het buitenland en de Nederlandse belasting krijg je terug via verrekening. Het lek is dicht.
Laten we dit concreet maken. Stel dat het dividendrendement van de wereldwijde aandelenmarkt 2% per jaar is.
Bij een Ierse ETF (zoals Vanguard) lekt er zo'n 15% weg van dat Amerikaanse dividend. Op je totale rendement scheelt dit al snel 0,25% tot 0,30% per jaar. Dit zijn verborgen kosten die bovenop de 'zichtbare' beheerkosten (TER) komen.
Bij een Nederlands fonds (zoals Northern Trust) ontvang je dat stukje rendement wel.
Dit is de reden waarom veel kostenbewuste Nederlandse beleggers zweren bij fondsen van eigen bodem. Op een beleggingshorizon van 30 jaar kan het dichten van dit lek duizenden euro's extra eindkapitaal opleveren door het effect van rente-op-rente.
Moet je nu blindelings al je Ierse ETF's verkopen? Niet per se. Het dividendlekkage voorkomen is slim, maar je moet naar het totale kostenplaatje kijken.
De rekensom is als volgt:
Totale Kosten = Beheerkosten (TER) + Transactiekosten + Dividendlekkage.
Soms zijn Ierse ETF's extreem goedkoop in beheerkosten (bijvoorbeeld 0,07% TER), terwijl een Nederlands alternatief duurder is (bijvoorbeeld 0,20% TER). In dat geval heft het voordeel van het dichten van het lek het nadeel van de hogere beheerkosten wellicht op.
Daarnaast zijn Nederlandse fondsen (zoals Northern Trust) vaak alleen te koop via grootbanken (ABN AMRO, Rabobank, ING), die weer servicekosten rekenen. ETF's zoals Vanguard kun je vaak goedkoop kopen bij online brokers (DEGIRO, Trade Republic).
Beleggen gaat over details. Het simpelweg kiezen van de ETF met de laagste beheerkosten is vaak te kort door de bocht. Als je serieus vermogen opbouwt, loont het om te kijken waar je fonds gevestigd is. Voor de Nederlandse belegger met een aanzienlijk vermogen is de 'Nederlandse route' via fondsen met de juiste fiscale status vaak de meest efficiënte weg naar vermogensgroei. Het is misschien wat meer rekenwerk vooraf, maar je toekomstige zelf zal je dankbaar zijn voor elke tiende procent die je niet hebt weggegeven aan een buitenlandse fiscus.
