Om de noodzaak van layer 2 te begrijpen, moeten we kijken naar de beperkingen van layer 1 (het Ethereum-hoofdnetwerk). Ethereum kan momenteel ongeveer 15 tot 30 transacties per seconde verwerken. Omdat duizenden mensen tegelijkertijd gebruik willen maken van deze beperkte ruimte, ontstaat er een biedoorlog. Wie het meeste betaalt aan de validators, mag als eerste door.
Je kunt Ethereum vergelijken met een drukke snelweg dwars door een wereldstad. Iedereen wil er rijden, maar er zijn slechts drie rijbanen. Het resultaat? Een permanente file waar alleen de rijkste automobilisten (die bereid zijn hoge tol te betalen) nog doorheen komen. Voor de kleine belegger werd het netwerk hierdoor praktisch onbruikbaar.
De industrie heeft dit probleem opgelost met een techniek die rollups wordt genoemd. Dit is de technologie achter de meeste moderne layer 2 netwerken.
Stel je voor dat je met honderd mensen in een café zit. Als iedereen na elk drankje apart naar de bar loopt om af te rekenen (een transactie op layer 1), ontstaat er een enorme rij en verliest iedereen tijd en geld aan transactiekosten.
Een rollup werkt efficiënter: één persoon verzamelt de bestellingen van alle honderd mensen. Hij schrijft alles op één rekening (off-chain), loopt één keer naar de bar, betaalt het totaalbedrag en komt terug. De barman (Ethereum) hoeft maar één transactie te verwerken in plaats van honderd, maar iedereen heeft wel zijn drankje betaald.
In technische termen: een layer 2 netwerk verwerkt duizenden transacties razendsnel buiten het hoofdnetwerk om. Vervolgens worden deze transacties als een klein pakketje samengeperst (opgerold) en als één bewijs op de Ethereum-blockchain gezet. Hierdoor profiteer je van de veiligheid van Ethereum, maar deel je de kosten met duizenden andere gebruikers. Het resultaat: gas fees besparen tot wel 95%.
Er is inmiddels een felle strijd gaande om wie het grootste netwerk wordt. Hoewel er tientallen projecten zijn, springen er drie bovenuit die de markt domineren.
Arbitrum is momenteel de marktleider qua 'Total Value Locked' (het totale kapitaal dat op het netwerk staat). Het staat bekend om zijn sterke focus op DeFi-applicaties. Gebruikers kiezen vaak voor Arbitrum omdat het ecosysteem het meest volwassen aanvoelt en vrijwel identiek werkt als Ethereum, maar dan goedkoper.
Optimism (OP Mainnet) is de grote concurrent en hanteert een bredere strategie: de 'Superchain'. Ze bieden hun technologie (de OP Stack) open-source aan, zodat andere bedrijven makkelijk hun eigen layer 2 kunnen bouwen die naadloos samenwerkt met Optimism.
Een direct resultaat van die strategie is Base. Dit is de layer 2 van Coinbase, de grote Amerikaanse beurs. Base heeft geen eigen munt, maar groeit explosief omdat Coinbase hun miljoenen gebruikers direct toegang geeft tot dit netwerk. Base richt zich sterk op consumenten-apps en sociale toepassingen.
Je zou kunnen denken: "Als de transactiekosten op layer 2 zo laag zijn, verdient het Ethereum-netwerk dan niet veel minder geld?" Dat is een logische gedachte, maar de realiteit pakt waarschijnlijk anders uit. De opkomst van layer 2 is fundamenteel positief voor de waarde van ether (ETH).
Ten eerste moeten alle layer 2 netwerken 'huur' betalen aan Ethereum. Om dat pakketje met transacties definitief vast te leggen op de blockchain, betalen ze in ether.
Ten tweede zorgt de schaalbaarheid voor het zogeheten Jevons-effect: omdat transacties goedkoper en sneller worden, gaan we er veel meer van doen. Waar je vroeger één transactie per maand deed, doe je er straks misschien tien per dag via games of sociale media apps op de blockchain. Het gaat dus niet over het vervangen van Ethereum, maar over het vergroten van het volume. Ethereum transformeert van een traag consumentennetwerk naar de fundamentele afwikkelingslaag (settlement layer) van het hele crypto-ecosysteem.
We staan aan de vooravond van een nieuwe standaard. Voor de gemiddelde gebruiker zal het Ethereum-hoofdnetwerk (layer 1) steeds meer naar de achtergrond verdwijnen. Het wordt de fundering waar banken en grote instituten hun miljarden parkeren.
Jij, als consument, zult waarschijnlijk alleen nog maar actief zijn op Arbitrum vs Optimism of Base. Je wallet zal dit in de toekomst automatisch voor je regelen, zonder dat je doorhebt op welke laag je zit. De snelheid gaat omhoog, de kosten gaan omlaag, en de veiligheid van Ethereum blijft gewaarborgd. Wil je nu al profiteren van deze lagere kosten? In onze handleidingen leggen we stap voor stap uit hoe je jouw crypto via een 'bridge' naar een layer 2 verplaatst.
