Om te begrijpen waarom obligaties aan glans verliezen, moeten we kijken naar wat een obligatie eigenlijk is: een schuldbewijs. Je leent geld uit aan de overheid (bijvoorbeeld de VS, Duitsland of Nederland) en vertrouwt erop dat zij je terugbetalen met rente. Dit vertrouwen is de basis van het hele financiële systeem.
Echter, de staatsschulden zijn wereldwijd geëxplodeerd. Vooral in de Verenigde Staten is de schuld zo hoog opgelopen dat de rentebetalingen alleen al een enorm gat in de begroting slaan. Beleggers beginnen zich ongemakkelijk te voelen. Wat gebeurt er als een land zijn schulden alleen nog kan betalen door de geldpers aan te zetten?
Dan krijg je je inleg wel terug, maar is dat geld door inflatie veel minder waard geworden. Obligaties, die traditioneel beschouwd worden als risicoloos, dragen nu een reëel risico op koopkrachtverlies.
Hier komt goud in beeld. Goud heeft een unieke eigenschap die geen enkele obligatie heeft: het kent geen tegenpartijrisico.
Bij een obligatie ben je afhankelijk van de betalingscapaciteit van de overheid.
Bij goud ben je van niemand afhankelijk. Het is fysiek bezit. Het kan niet failliet gaan en de overheid kan het niet bijdrukken.
In een scenario waarin beleggers twijfelen aan de houdbaarheid van schulden (fiscale dominantie), fungeert goud als de ultieme verzekering. Waar obligaties in waarde dalen als de rente en inflatie onverwacht hard stijgen (zoals we in 2022 zagen), blijft goud historisch gezien zijn koopkracht behouden.
Het is niet alleen een theorie voor doemdenkers; het is zichtbaar in de data. Centrale banken wereldwijd (vooral in opkomende markten zoals China, Polen en India) kopen in recordtempo goud op. Tegelijkertijd bouwen ze hun posities in Amerikaanse staatsleningen (Treasuries) af.
Als de instanties die het geld drukken zelf liever goud in de kluis hebben dan schuldpapier van andere landen, is dat een signaal dat de particuliere belegger serieus moet nemen. Ze diversifiëren hun reserves omdat ze het risico van te hoog opgelopen staatsleningen erkennen.
Moet je nu al je obligaties verkopen en goudstaven kopen? Nee, dat is te kort door de bocht. Obligaties hebben nog steeds een functie. Ze zorgen voor een voorspelbare cashflow (couponrente), iets wat goud niet doet. Goud keert immers geen dividend of rente uit; je moet het hebben van prijsstijging.
Wat we wel zien, is een aanpassing van de mix. De traditionele 40% in obligaties wordt door veel strategen teruggeschroefd. Een modernere, robuuste portefeuille zou er bijvoorbeeld zo uit kunnen zien:
60% Aandelen (Wereldwijd gespreid)
20-30% Obligaties (Voor cashflow en demping)
10-20% Goud (Als de 'nieuwe' veilige haven en verzekering tegen valutontwaarding)
De financiële markten veranderen. De zekerheden van de afgelopen veertig jaar (dalende rentes en veilige overheidsschulden) zijn niet de zekerheden van de toekomst. Door goud toe te voegen aan je portefeuille, bouw je een extra veiligheidsmechanisme in dat niet afhankelijk is van politieke besluiten of begrotingstekorten. Het is geen speculatie op winst, maar puur vermogensbehoud in een wereld vol schulden.
