Goud: De Monetaire Rots

Goud is geld. Hoewel we er niet meer dagelijks mee betalen in de supermarkt, behandelen centrale banken het nog steeds als de ultieme reserve. De functie van goud in een portefeuille is stabiliteit en behoud. De goudprijs beweegt doorgaans traag en gestaag, vaak in tegengestelde richting van het consumentenvertrouwen. Als er paniek is op de beurzen of als geopolitieke spanningen oplopen, vlucht kapitaal naar deze veilige haven.

Het vertrouwen in goud wordt onderstreept door het gedrag van instituten. Zelfs De Nederlandsche Bank (DNB) houdt een aanzienlijke hoeveelheid goud aan (ruim 600 ton). De DNB noemt goud letterlijk "het vertrouwensanker voor het financiële stelsel". Als het financiële systeem faalt, start men opnieuw op basis van deze goudvoorraad. Voor de particuliere belegger dient beleggingsgoud exact hetzelfde doel: een appeltje voor de dorst dat buiten het bancaire systeem staat.

Zilver: Het Wilde Broertje

Waar goud puur monetair is, heeft zilver een dubbele persoonlijkheid. Het is deels een monetair metaal (geld), maar voor meer dan 50% een industriële grondstof. Zilver is onmisbaar in zonnepanelen, batterijen, waterzuivering en elektronische chips. Dit maakt de zilverprijs veel gevoeliger voor de economische cyclus. Gaat het goed met de industrie? Dan stijgt de vraag naar zilver explosief.

Dit maakt zilver volatieler dan goud. De prijsbewegingen zijn heftiger, zowel omhoog als omlaag. Een ervaren belegger kijkt vaak naar de goud/zilver ratio. Dit getal geeft aan hoeveel ounce zilver u kunt kopen met één ounce goud. Historisch gezien schommelt dit cijfer. Is de ratio extreem hoog? Dan is zilver relatief goedkoop ten opzichte van goud. Beleggers die iets meer risico durven te nemen voor een potentieel hoger rendement, voegen vaak zilver toe aan de mix.

Fysiek Kopen: Munten en Baren

Voor puristen is er maar één manier van beleggen: fysiek goud in eigen beheer. Dit elimineert de afhankelijkheid van derden. U heeft geen internetverbinding nodig en geen bankrekening om bij uw vermogen te kunnen. Bij fysieke aankoop in Nederland moet u echter zeer goed letten op de fiscale regels, met name de btw.

Btw-regels in Nederland

De wetgever maakt een strikt onderscheid tussen goud en zilver:

De Margeregeling: De oplossing voor zilver

Is fysiek zilver dan onmogelijk? Nee. De slimme route is het kopen van zilveren munten die de status van wettig betaalmiddel hebben in het land van herkomst (zoals de Canadese Maple Leaf of de Oostenrijkse Philharmoniker). Deze vallen onder de zogenaamde margeregeling. De handelaar draagt hierbij enkel btw af over zijn winstmarge, en niet over de totale waarde van de munt. Hierdoor zijn zilveren munten voor particulieren tientallen procenten goedkoper in aanschaf dan baren.

Papiergoud: ETF's en ETC's

Niet iedereen wil een kluis in huis of de kosten betalen voor verzekerde opslag. Voor deze groep is de beurs een alternatief. We spreken dan vaak over 'papiergoud'.

Het meest gangbare instrument is de goud ETF (Exchange Traded Fund) of ETC (Exchange Traded Commodity). Let goed op de structuur. Er zijn fondsen die fysiek goud in een kluis aanhouden voor elk aandeel dat ze uitgeven (Physical Gold). Er zijn echter ook fondsen die werken met derivaten en termijncontracten. Als u veiligheid zoekt, heeft een fonds met fysieke dekking de voorkeur.

Een risicovollere variant zijn goudmijn aandelen. U koopt dan geen goud, maar aandelen in een bedrijf dat goud delft, zoals Newmont of Barrick Gold. Dit werkt als een hefboom. Stijgt de goudprijs met 10%, dan kan de winst van de mijnbouwer verdubbelen, waardoor het aandeel hard stijgt. Daalt de goudprijs, dan kunnen deze aandelen echter in een vrije val raken. Bovendien loopt u bedrijfsrisico: stakingen, stijgende energiekosten of politieke onrust in het land van de mijn kunnen de koers drukken, zelfs als de goudprijs hoog is.

De Risico's en Nadelen

Hoewel edelmetalen bescherming bieden als inflatie hedge, zijn er risico's verbonden aan deze beleggingscategorie.

  1. Geen kasstroom: Een baar goud in een kluis keert geen dividend uit en betaalt geen rente. U bent puur afhankelijk van prijsstijging. In tijden van hoge rente wordt goud daarom soms minder aantrekkelijk gevonden ten opzichte van obligaties.

  2. Valutarisico: Goud en zilver worden wereldwijd verhandeld in Amerikaanse dollars. Als Europese belegger heeft u te maken met de wisselkoers tussen de euro en de dollar. Als de goudprijs in dollars stijgt, maar de euro wordt tegelijkertijd veel sterker ten opzichte van de dollar, kan uw rendement in euro's tegenvallen of zelfs negatief zijn.

Veelgestelde vragen

Is goud veilig bij een bankfaillissement?

Als u fysiek goud bezit en dit buiten het banksysteem bewaart (thuis of bij een gespecialiseerde opslag), heeft een bankfaillissement geen invloed op uw goud. Bezit u 'papieren' goud via een bankrekening, dan valt dit in principe onder het beleggerscompensatiestelsel of de vermogensscheiding, maar in extreme crisis-scenario's is fysiek bezit de enige vorm zonder tegenpartijrisico.

Wat is beter: munten of baren?

Voor goud maakt het qua prijs weinig uit; baren hebben vaak een iets lagere premie dan munten, maar munten zijn in kleinere coupures makkelijker verhandelbaar. Voor zilver zijn munten (vanwege de margeregeling) voor particulieren in Nederland financieel veel aantrekkelijker dan baren.

Wanneer stijgt de goudprijs?

De prijs stijgt vaak bij onzekerheid. Negatieve reële rente (wanneer de inflatie hoger is dan de spaarrente) is historisch gezien de krachtigste drijver voor een stijgende goudprijs. Ook centrale banken die hun eigen munt verzwakken door veel geld te creëren, zorgen op termijn voor een hogere goudprijs in die valuta.

Een solide basis

Goud en zilver vormen geen "get rich quick" strategie, maar een fundament onder uw vermogen. Financiële adviseurs raden vaak aan om 5% tot 10% van een portefeuille in edelmetalen aan te houden voor spreiding. Of u kiest voor fysieke munten omwille van tastbare zekerheid, of voor een ETC voor het handelsgemak, hangt af van uw persoonlijke voorkeur. Op Nedkoers.nl vindt u actuele reviews van betrouwbare aanbieders om uw keuze te faciliteren.