Albert Einstein zou het fenomeen 'compound interest', ofwel samengestelde rente, ooit het achtste wereldwonder hebben genoemd. Het is de motor achter elke succesvolle beleggingsstrategie op de lange termijn. Het principe is eenvoudig maar krachtig: je ontvangt rendement over je inleg, maar vervolgens ook rendement over het eerder behaalde rendement.
Laten we dit concreet maken met een rekenvoorbeeld. Stel dat je start met beleggen voor beginners en je legt elke maand €100 in. Je doet dit 20 jaar lang en behaalt een gemiddeld jaarlijks rendement van 7% (het historisch gemiddelde van de wereldwijde aandelenmarkt).
Je eigen inleg na 20 jaar: €24.000
De waarde van je beleggingen: ruim €52.000
Je geld is meer dan verdubbeld, niet omdat je harder hebt gewerkt, maar omdat je geld voor jou heeft gewerkt. Hoe langer je beleggingshorizon, hoe sterker dit effect wordt. Begin je tien jaar eerder, dan is het eindbedrag door dit sneeuwbaleffect niet lineair, maar exponentieel hoger.
Veel Nederlanders laten hun geld op een spaarrekening staan uit veiligheidsoverwegingen. Dat voelt veilig, want het getal op je scherm blijft gelijk of stijgt licht door spaarrente. In werkelijkheid word je elk jaar armer. Dit komt door inflatie: het proces waarbij prijzen van producten en diensten stijgen.
Als de inflatie 3% bedraagt en je spaarrente is 1,5%, dan verlies je per saldo 1,5% aan koopkracht. Over een periode van tien of twintig jaar kan dit betekenen dat je tienduizenden euro's aan waarde verdampt. Om je vermogen daadwerkelijk te beschermen en te laten groeien, moet je een rendement behalen dat hoger ligt dan de inflatie. Beleggen is daardoor geen luxe, maar een noodzaak voor wie zijn koopkracht wil behouden.
In de financiële wereld zijn rendement en risico onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ze geven elkaar de hand. Er bestaat geen belegging met een hoog rendement en een laag risico. Als iemand je dat belooft, is het verstandig om hard weg te rennen.
Risico betekent in deze context de kans dat je beleggingen tussentijds minder waard worden. Aandelenkoersen schommelen nu eenmaal. Hoe ga je hiermee om? Er zijn twee belangrijke instrumenten om risico te dempen:
Spreiding: Wed nooit op één paard. Door te beleggen in duizenden bedrijven tegelijk (bijvoorbeeld via een wereldwijd indexfonds), raakt het faillissement van één bedrijf jou nauwelijks.
Tijd: Op korte termijn is de beurs grillig, maar op de lange termijn toont de grafiek historisch gezien een stijgende lijn. Wie de tijd heeft, kan tijdelijke dalingen uitzitten.
Vaak wordt gedacht dat succesvol beleggen draait om complexe formules en het lezen van jaarverslagen. In de praktijk is succesvol beleggen voor 20% techniek en voor 80% gedrag. Je grootste vijand is niet de beurs, maar de persoon die je 's ochtends in de spiegel aankijkt.
Emoties zoals angst en hebzucht zorgen ervoor dat beleggers verkeerde keuzes maken. Bij een beurskrach slaat de angst toe en verkopen mensen hun stukken met verlies. Wanneer de koersen recordhoogtes bereiken, worden mensen hebzuchtig en stappen ze op de top in. Een goede belegger is saai, geduldig en schakelt emoties uit door zich vast te houden aan een vooraf bepaald plan.
Als belegger in Nederland krijg je te maken met de Belastingdienst. Vermogen boven een bepaalde vrijstelling wordt belast in Box 3. Het Nederlandse stelsel werkt (tot de invoering van een nieuw stelsel op basis van werkelijk rendement) vaak met een forfaitair rendement.
De overheid gaat er hierbij vanuit dat je spaargeld nauwelijks iets oplevert, maar dat je over je beleggingen en overige bezittingen een hoger rendement behaalt. Hierover betaal je vermogensbelasting. Het is belangrijk om deze belastingdruk mee te nemen in je berekeningen. Je netto rendement is immers wat er overblijft nadat de fiscus is langsgekomen. Kennis van de actuele regels in Box 3 voorkomt verrassingen achteraf.
Waarom zou je risico lopen met je geld? Het antwoord hangt af van je persoonlijke doel. Zonder doel is het lastig om gemotiveerd te blijven tijdens mindere beurstijden.
Pensioenbeleggen: Veel mensen bouwen via hun werkgever onvoldoende pensioen op. Zelf extra beleggen (vaak met belastingvoordeel) is nodig om later dezelfde levensstandaard te behouden.
FIRE beweging: Een groeiende groep streeft naar Financial Independence, Retire Early (FIRE). Het doel is hierbij om zo veel vermogen op te bouwen dat je kunt leven van het rendement, waardoor werken een keuze wordt en geen verplichting.
Studie of woning: Beleggen kan ook dienen voor een specifiek doel op de middellange termijn, zoals een studiepotje voor de kinderen of het aflossen van de hypotheek.
Beginnen zonder strategie is vragen om problemen. Een solide beleggingsplan geeft rust. Volg deze vier stappen voordat je start:
Doel bepalen: Waarvoor beleg je en welk bedrag heb je nodig?
Risicoprofiel: Hoeveel risico kun je financieel dragen en hoeveel risico wil je mentaal lopen? Lig je wakker als je portefeuille 10% daalt? Dan moet je defensiever beleggen.
Strategie kiezen: Kies je voor passief beleggen in indexfondsen (weinig omkijken, marktconform rendement) of ga je zelf aandelen selecteren (meer tijd, hoger risico)?
Uitvoeren: Open een rekening, stort je inleg en blijf bij je plan, ongeacht wat het nieuws zegt.
Heb ik veel geld nodig om te beginnen met beleggen?
Nee. Tegenwoordig kun je bij veel banken en brokers al starten met enkele tientjes per maand. Het is belangrijker dat je vroeg begint, dan dat je met grote bedragen begint.
Is beleggen hetzelfde als gokken?
Bij gokken is de kans dat je wint statistisch kleiner dan dat je verliest (het huis wint altijd). Bij beleggen is de kans op winst op de lange termijn statistisch juist zeer groot, mits je zorgt voor goede spreiding en een lange adem.
Moet ik elke dag het financiële nieuws volgen?
Liever niet. Het dagelijkse nieuws is 'ruis' die je emotioneel kan maken. Succesvolle beleggers kijken slechts enkele keren per jaar naar hun portefeuille. Saaiheid is een deugd.
Je beschikt nu over de mentale kaders om te starten. Je begrijpt dat rente-op-rente je vriend is, inflatie je vijand, en dat geduld de sleutel is tot succes. In de onderliggende artikelen van deze kennisbank duiken we dieper in de materie. We behandelen specifieke strategieën, vergelijken brokers en leggen fiscale regels in detail uit. De basis is gelegd; het is tijd om te bouwen aan je vermogen.
Zou je willen dat ik nu een specifiek vervolgartikel schrijf over "Het verschil tussen actief en passief beleggen" of "Hoe maak je een waterdicht beleggingsplan"?
