Voordat we de diepte in gaan, moeten we de definities helder hebben. Er zijn twee smaken om een groot bedrag naar de beurs te brengen:
Lump Sum (LSI): Je trekt de pleister er in één keer af. Heb je €20.000 beschikbaar? Dan koop je vandaag voor €20.000 aan aandelen of ETF's. Je bent direct volledig blootgesteld aan de markt.
Dollar Cost Averaging (DCA): Je past de salamitechniek toe. Je knipt die €20.000 op in bijvoorbeeld twaalf stukken. Je spreekt met jezelf af om het komende jaar elke eerste van de maand €1.666 te beleggen, ongeacht wat de koers doet.
Als we puur kijken naar statistiek en wiskunde, is het antwoord vrij duidelijk. Verschillende onderzoeken, waaronder de bekende data-analyses van Vanguard, laten keer op keer hetzelfde beeld zien: Lump Sum winst in ongeveer 66% van de gevallen van DCA.
De logica hierachter is simpel. De aandelenmarkt laat historisch gezien over de lange termijn een stijgende lijn zien. Er zijn meer dagen dat de beurs stijgt, dan dat hij daalt.
Elke dag dat jouw geld aan de zijlijn staat (op een spaarrekening), loopt het rendement mis. Bij de DCA-methode staat een groot deel van je geld maandenlang niets te doen. In een stijgende markt betekent dit dat je volgende maand en de maand daarna waarschijnlijk een hogere prijs betaalt voor je aandelen dan vandaag.
Wie het instapmoment wil bepalen op basis van kansberekening, moet dus niet wachten. Time in the market beats timing the market. De rationele keuze is om je geld zo lang mogelijk voor je te laten werken.
Als de wiskunde zo duidelijk is, waarom twijfelen we dan toch? Omdat we geen rekenmachines zijn, maar mensen met emoties. Die statistiek van 66% klinkt leuk, maar dat betekent ook dat Lump Sum in 33% van de gevallen verliest.
Stel je voor: je stort vandaag je volledige erfenis van €50.000 in een wereldwijde ETF. Morgen breekt er een crisis uit en de beurs zakt volgende week met 20%. Je kijkt in je app en ziet dat er €10.000 verdampt is.
Rationeel weet je dat dit over tien jaar waarschijnlijk hersteld is. Maar emotioneel voel je spijt. Je voelt je dom. "Had ik maar gewacht." Dit gevoel kan zo heftig zijn dat je in paniek alles verkoopt en nooit meer durft te beleggen.
Hier is Lump Sum vs DCA geen wiskundige strijd, maar een psychologische. DCA werkt als een verzekering tegen spijt.
Dondert de beurs omlaag? Dan ben je blij, want met je volgende maandelijkse inleg koop je goedkoper in.
Schiet de beurs omhoog? Dan ben je blij, want de stukken die je al gekocht hebt, worden meer waard.
Door periodiek in te leggen, spreid je het risico van een slechte timing. Je koopt nooit op de absolute bodem, maar ook nooit op de absolute top. Je koopt tegen het gemiddelde van het jaar. Voor veel beleggers geeft dit de nodige rust.
Een praktisch punt dat vaak vergeten wordt, zijn de transactiekosten. Bij veel brokers betaal je een vast bedrag per transactie, of een percentage.
Bij Lump Sum maak je maar één keer kosten.
Bij DCA maak je twaalf keer (of vaker) kosten.
Afhankelijk van je broker kan dit een klein nadeel zijn van de DCA-strategie. Echter, bij veel moderne brokers en grootbanken zijn de kosten voor periodiek beleggen in indexfondsen tegenwoordig erg laag of zelfs nul. Het is wel verstandig om dit vooraf te checken, zodat je rendement niet wordt opgegeten door transactiekosten.
Er is geen "fout" antwoord, er is alleen een antwoord dat niet bij jouw risicoprofiel past.
Kies voor Lump Sum als:
Je een lange beleggingshorizon hebt (15+ jaar) en tussentijdse schommelingen je koud laten.
Je puur rationeel naar je vermogen kijkt en gaat voor het statistisch hoogste verwachte rendement.
Je de discipline hebt om na je aankoop niet in paniek te raken bij een eventuele directe daling.
Kies voor DCA als:
Je nog nooit met grote bedragen hebt belegd en bang bent voor een slechte timing.
Je weet dat je slecht slaapt als je portefeuille direct in het rood duikt.
Het doel is om 'fouten' te minimaliseren in plaats van rendement te maximaliseren.
Uiteindelijk is de beste strategie de strategie die je volhoudt. Wiskundig gezien laat je met DCA misschien wat rendement liggen, maar dat is de 'prijs' die je betaalt voor gemoedsrust. Zie het als een verzekeringspremie. Als die premie ervoor zorgt dat je 's nachts goed slaapt en niet in paniek verkoopt tijdens een dip, dan is het elke euro waard.
Heb je echt moeite met kiezen? Overweeg dan de gulden middenweg. Stort 50% van het bedrag direct (Lump Sum) om te profiteren van de marktwerking, en spreid de overige 50% uit over de komende zes tot twaalf maanden (DCA). Zo profiteer je van beide werelden. Het belangrijkste is dat je begint; geld dat op de bank staat, wordt door inflatie immers gegarandeerd minder waard.
